De bijzondere weerperiode van 18 tot 30 juni 2026, een terugblik
03-07-2026 | Skywarn NL | m.b.t. 17-06-2026 t/m 30-06-2026
Bij Skywarn gaat de aandacht meestal vooral uit naar onweersituaties, heel begrijpelijk ook gezien afkomst en historie. Maar het hoofdthema van deze periode moet toch echt de hitte zijn, maar geen zorgen: later in dit bericht ook aandacht voor de zware onweersbuien.
Hitte
We begonnen vanaf 17 juni aan een periode van (erg) warm weer, voor het zuidoosten zelfs een periode van ronduit heet weer, mogelijk kon het daar komen tot 10 dagen met 30+ waarbij meermaals 35 graden werd gehaald en overschreden. ... Aanhoudende hitte dus, waarvoor per 17 juni met een Code Geel werd gewaarschuwd en waarvoor ook het Nationaal Hitteplan werd geactiveerd.
De combi van een continentaal hoog en een groot laag tussen Schotland en IJsland op de oceaan zorgden voor een diepe zuidelijke stroming waarin warme en vochtige lucht wordt aangevoerd. Over Frankrijk kwam een reservoir vol hete lucht te liggen die daar ruime overlast gaf. Ook elders in Europa was dit het geval. Gelukkig wist de nog warmere "Franse" lucht ons maar een enkele dag te bereiken, bovendien waren er dagen dat wind van zee voor delen van ons land verkoeling bracht.
Trefwoordgewijs enkele bijzonderheden:
- Voor het allereerst werd een Code Rood (weeralarm) uitgegeven voor hitte;
- Het kwam tot een landelijke hittegolf* van 12 dagen;
- Langste regionale hittegolf: 16 dagen (Horst, Maastricht & Ell);
- Hoogste maximum De Bilt: 36.8°C - op 26 juni;
- Hoogste maximum landelijk : 39.4°C - Ell op 26 juni.
*Er wordt van een landelijke hittegolf gesproken als er te De Bilt minimaal 5 aaneengesloten zomerse dagen (maximum 25.0 °C of hoger), waarvan er minstens drie tropisch (maximum 30.0 °C of hoger) zijn, gemeten worden.
De maximum temperaturen van 17 t/m 29 juni voor mijn woonplaats, de metingen zijn van het weerstation Eindhoven Airport: 26.7 - 31.9 - 34.3 - 30.3 - 29.3 - 28.7 - 30.3°C - 35.7°C - 34.0 - 38.7 - 34.6 - 29.3 - 25.8°C. Wat een reeks en goed voor een dertiendaagse regionale hittegolf.
Sommigen vroegen zich af of dit nou allemaal wel zo speciaal was, in bijvoorbeeld 2018 of 2019 werd het toch ook erg heet? Bijzonder was deze keer dat de lucht niet alleen erg warm was maar ook erg vochtig en dat maakte de hitte-belasting deze ronde veel zwaarder. De Skywarn meldcentrale berekende heel wat hitte-indexen (een eenheid voor warmte-belasting, resultante van temperatuur en vocht combinatie) van ruim over 40°C! Bij 40°C of meer is sprake van vervaarlijke omstandigheden zeker voor mensen met een zwakke gezondheid en degenen die inspanningen in de zon/buienlucht (moeten) verrichten. Bij een verschil van 1 graad tussen de gemeten temperatuur en de (hogere) berekende index speekt men al van drukkend, "broeierig" weer, nu kwam het soms tot verschillen van ruim 4.5°C!
Verder was ook bijzonder hoe vroeg in de zomer de hitte optrad (je zou eerder denken aan eind juli/begin augustus) en de hoge minimumtemperaturen, sommige nachten waren tropisch waardoor het vooral in zuid- en oost-Nederland het maar amper afkoelde 's-nachts. En er werden daardoor natuurlijk weer de nodige nieuwe dag/station records gevestigd.
- Het KNMI blikt terug op juni: Zeer warme, zonnige maar ook natte juni
- Het RIVM komt met een eerste schatting m.b.t. oversterfte: Voorlopige eerste schatting laat verhoogde sterfte zien tijdens hittegolf in juni
- De hitte-belasting was dan ook groot. De Skywarn meldcentrale berekende a.d.h.v. 10-minuten metingen officiële weerstations maar liefst 788 (!!) uurmeldingen ("Hitte II") hitte-index van 35°C of meer:
De eerste 19/6 12:50 Ell;
De laatste 27/6 22:30 Maastricht;
Hoogste hitte-index was 43.5°C (26/6 18:40, Herwijnen).
Voor alle info hierover zie "Hitte en droogte: wat doet Skywarn?"
Als gezegd nog meer, en nog langer, hitte over Frankrijk voor veel meer mensen, dat leidt tot een tragischer aantal oversterfte: Ruim 2000 extra doden in Frankrijk tijdens 'historische' hittegolf. Een ander effect van al die hitte is dat mensen verkoeling zoeken in het water, ook de minder goede zwemmers en ook in minder veilige wateren: Frankrijk zucht onder hitte: warmste dag én nacht ooit, 40 zwemmers verdronken. Dat zagen we ook in Nederland terug: Reddingsbrigade over vele verdrinkingen: 'Ga niet het water op zonder goede zwemvaardigheid'.
Onweersituaties
27-6-2026 22:00 - Eindhoven, zicht in NNW-richting
Zoveel warme en erg vochtige lucht moet natuurlijk wel onweer opleveren. Toch viel het meestal echt niet mee v.w.b. de modellen en verwachtingen: Zo'n dikke laag erg warme lucht maakt het vaak lastig om buivorming te initiëren, het valt voor opstijgende lucht niet mee om door die laag "te breken" om verder door te stijgen. Dit wordt capping genoemd, er is a.h.w. een deksel op de laag warme lucht. De kracht (energie) die nodig is om door de "cap" te breken wordt uitgedrukt in CIN (Convective Inhibitive Energy), de eenheid is J/Kg. Vooral dit maakte de buiverwachting of en toe erg lastig, wisselende (maar wel forse) CIN en is dan de forcering (van bijv. een front of convergentielijn) wel krachtig genoeg om buivorming te starten? Vaak lukte het dan ook pas laat in de avond of 's-nachts (zwakkere cap) en/of ontstonden buien op enige hoogte ("boven" de stabielere laag). Maar met telkens veel energie voorhanden kon elke situatie hevig uitpakken!
18-21 juni
Meerdere situaties, maar de belangrijkste was van 19 op 20 juni. Een MCS bereikte 's-avonds vanuit het zuiden zuidwest-NL, de oostelijke "helft" ervan trok noordoostelijk en verder activerend over ons land en zou vooral over Flevoland en het noordoosten heel wat schade en overlast opleveren.
Meldingen op basis weerstations:
- 9 x Zware windstoot (>= 90 km/u);
- 3 x Zware neerslag/wolkbreuk.
Meldingen waarnemers:
- 1 x Funnel / Tuba (>10% afstand wolk-bodem);
- 1 x Wallcloud;
- 3 x Zware windstoot (>= 90 km/u);
- 4 x Zware neerslag/wolkbreuk;
- 4 x Schade / Schadeopname;
- 2 x Onweer, zwaar (minstens 60 ontl./minuut).
27-28 juni
Op de avond van 27 juni ontstonden in een zone van west-Brabant naar Groningen zware onweersbuien die over de ruime westelijke helft van het land ook nog eens konden profiteren van genoeg effectieve windschering voor vergaande organisatie zodat het kwam tot enkele supercells in de buienzone. Later in de nacht naar zondag 28 juni bereikte een MCS in de vorm van een bow echo vanuit het zuiden ons land en trok NNO- waarts.
E.e.a. leverde landelijk veel schade en overlast op!
Meldingen op basis weerstations:
- 2 x Zware windstoot (>= 90 km/u);
- 7 x Zware neerslag/wolkbreuk.
Meldingen waarnemers:
- 1 x Funnel / Tuba (>10% afstand wolk-bodem);
- 2 x Wallcloud;
- 2 x Zware windstoot (>= 90 km/u);
- 1 x Hagel (stenen en/of dek >= 20mm);
- 1 x Zware neerslag/wolkbreuk;
- 3 x Schade / Schadeopname;
- 5 x Onweer, zwaar (minstens 60 ontl./minuut)
Spotterberichten
De Skywarn spotterberichten zijn een prima manier om weersituaties te "herlezen" en bieden op de site overzichten van bijbehorende meldingen en informatie (zorg ervoor ingelogd te zijn met een waarnemersaccount om alle informatie te zien).
- 1010 Uitgifte 26-06-2026 16:47, geldig 26-06-2026 - 28-06-2026, voor zware onweersbuien met hagel en zware windstoten;
- 1009 Uitgifte 20-06-2026 13:21, geldig 20-06-2026 - 21-06-2026, voor onweersbuien met kans op windstoten, zware neerslag, hagel en windstoten;
- 1008 Uitgifte 18-06-2026 11:45, geldig 18-06-2026 - 20-06-2026, voor zware onweersbuien met kans op zware windstoten, zware neerslag en (mogelijk grote) hagel.
Tot slot
Een woord van welgemeende dank aan alle waarnemers die de gelegenheid, inzet en inzicht hadden om meldingen in te dienen. Immers geen meldingen = geen Skywarn ... Daarbij komt nog eens de hoge kwaliteit van de meldingen en dat een groot deel direct en actueel (dus niet achteraf) werden ingediend, prima!
Hagel(-schade) | Hitte en droogte | Onweer/blikseminslag | Wateroverlast/(zware) neerslag | Wind/storm (-schade)